ABDÜLHAK HÂMİD TARHAN'IN TİYATRO ESERLERİNE YENİ BİR TASNİF TEKLİFİ

 DR. OĞUZHAN KARABURGU

- yazıyı okumak/ indirmek için yazının devamına tıklayın –

      Tanzimat devri Türk edebiyatının öncü isimlerinden biri olan Namık Kemal, yazdığı eserler ve fikirleriyle nesiller üzerinde etkili olmuş güçlü bir şahsiyet ve kalemdir. Namık Kemal’in etki dairesinin içerisinde yer alan hatta merkezinde duran isimlerden birisi de Abdülhak Hâmid Tarhan’dır.

     Abdülhak Hâmid, her zaman gerçek üstadı olarak Namık Kemal’in ismini anar. Namık Kemal de Abdülhak Hâmid’deki cevheri keşfeden ve onu yönlendirmeye çalışan isimdir. Abdülhak Hâmid, hayatında Namık Kemal’e nasıl özel bir yer verir ve onu ebedî üstadı olarak tebcil ederse, Namık Kemal de Abdülhak Hâmid’e ayrı bir kıymet verir, onun şiirine nazire yazar ve esas yenilikçi olarak Şinasi’nin yanında Abdülhak Hâmid’in ismini anar: “Müceddidlik hakkı ise ya Şinasi’nin, ya senindir. Ben arada hatt-ı ittisalim.”

     Osmanlının yeni bir medeniyet dairesine geçiş süreci ile Türk kadınının toplumsallaşması hemen hemen aynı zamanlara denk gelir. Özellikle ilk kadın yazarların roman ve hikâyeleri bu anlamda önemlidirler. Bu eserler kadının modern edebiyattaki ilk üretimleri olmanın ötesinde onun toplumsallaşma ve kimlik kazanma yolundaki aşamalarını, sancılarını ve bu yoldaki çeşitli çözüm önerilerini de bünyelerinde barındırırlar. Toplumun nispeten kapalı olan bir tarafı konusundaki birikimleri bizzat kendi içinden verme ayrıcalığını taşıyan bu eserler, bir değişim sürecini anlatması bakımından aynı zamanda birer sosyolojik malzemedirler. Bu bildiride ilk kadın yazarların eserlerinde birey-aile ilişkisine dikkat çekilecek, bunun aslında mühim bir toplumsal yansıma olduğu konusu vurgulanacaktır.

Namık Kemal’in Mektuplarında Dil ve Edebiyat Üzerine Tenkitler
Arş. Gör.  Veysel Şahin
- yazıyı okumak/ indirmek için yazının devamına tıklayın –