Edebiyat teorisi alanının en çok tartışılan, alıntı yapılan klasik eserlerinden biri daha uzun bir aradan sonra Türkçede. Bloom Etkilenme Endişesi'nde esasen Romantik şairler üzerinden, sanatçı birey ile selefleri arasındaki "Ödipal" denebilecek ilişki hakkında, "bir şairin başka bir şairin doğmasına nasıl yardım ettiği" hakkında gayet özgün ve çok tartışılmış bir teori geliştiriyor. Şiir tarihi, güçlü şairlerin kendilerine hayali bir uzam açabilmek için başka bir şairi "yanlış okumaları" yoluyla oluşurona göre. "Gerçek şiir tarihi, şairlerin şair sıfatıyla başka şairler yüzünden nasıl ıstırap çektiklerinin hikâyesidir, tıpkı gerçek bir biyografinin kişinin kendi ailesi yüzünden (...) çektiği ıstırabın tarihi olması gibi." Şairlerin bu ıstırap ve endişeyle yaratıcı biçimde baş edebilmek için geliştirdiği stratejileri, Kitabı Mukaddes'ten, Lucretius'tan, Aziz Pavlus'tan, Sokrates öncesi düşünürlerden, Blake'ten ödünç aldığı terimler ve mitolojik öğelerle, yarı mitolojik-yarı teorik son derece kendine özgü bir dille anlatan bu kitap zorlu ama keyifli bir okuma macerası vaat ediyor.

     Bloom kitaba 1997 yılında eklediği önsözde bütün şairlerin en büyüğü olarak, hatta modern anlamda "insanı icat eden kişi" olarak gördüğü Shakespeare'in, selefi Marlowe karşısında yaşadığı etkilenme endişesini nasıl yaratıcı bir biçimde aştığını anlatıyor. Bunu yaparken de Shakespeare gibi büyük edebiyatçıları toplumsal koşullarına indirgemeye çalıştıklarını düşündüğü için "Hınç Okulu" adını verdiği, günümüzün radikal-siyasi eleştirmenleriyle çok sert bir polemiğe giriyor. Kitabın kendisi kadar bu önsözün de ilgiyle okunacağından eminiz.

     Metis Yayınları

 

     1919–1928 yılları, Türk sosyal ve siyasal hayatının en çalkantılı dönemlerinin başında gelir. Birinci Dünya Savaşı ve bunu takip eden olaylar hayatın her tabakasını derinden etkiler. Bu çalışmadaki amaç, romancıların bu çalkantılı dönemdeki tavırlarını ortaya çıkarmak, dönemin getirdiği konu ve malzeme çeşitliliğinin romanlara ne kadar yansıdığını tespit etmektir. Tanzimat'tan itibaren sosyal meseleler üzerinde yoğunlaşan romanımız Meşrutiyet döneminde de bu eğilimini devam ettirmiştir. Bu yıllar arasında yayımlanan romanların sayısı dikkate alındığında dönemin getirdiği konu çeşitliliği ve bolluğu pek az romanda kendine yer bulabilmiştir. Sosyal meseleleri ikinci plâna atan romancılarımız, popüler olma kaygısıyla kaleme aldıkları romanlarında daha çok bireysel temaları basit kurgularla işlemişlerdir. Bunun yanında sosyal meseleleri ele alan romanlarda, daha sonraki dönemde çokça işlenecek temalar üzerinde durulmuştur. İmparatorluktan Cumhuriyet'e geçişte yaşanan problemler üzerinde yoğunlaşan bu temalar Anadolu'ya bağlı sorunlar, eğitim ve çağdaşlaşma gibi konuları kapsamaktadır.

    Kriter Yayınevi

     Yahya Kemal'in ardında bıraktıklarını bize onun hayatında yaşadığı kaybediş ve kayboluşu ve bunlardan damıttığı büyük şiiri hatırlan "Gemi Elli Yıldır Sessiz" Özel mektupları ve yazışmalarıyla ölümünün 50. yılında Yahya Kemal sergisi 13 Kasım -13 Aralık tarihleri arasında Yapı Kredi Sermet Çifter Salonu'nda. Sergiye eşlik eden sergi kitabı, bu büyük şairin bilinmeyen yönlerini öğrenmek isteyenlere...

     YAPI KREDİ YAYINLARI

     "Hikemîlik", "hikemî edâ", "hikemî şiir", Türk kültürü ve edebiyatının ana damarlarından birini oluşturur. Yahya Kemal Beyatlı, başta Rübâîler olmak üzere Kendi Gök Kubbemiz ve Eski Şiirin Rüzgârıyle isimli kitaplarında yer alan şiirlerinde ele aldığı konu ve temalarla (sonsuzluk, yaşlılık, fânîlik, aşk, şiir, vatan, İstanbul vb.) ilgili olarak sık sık hikemî söyleyişlerde bulunur. Bunun için duygu, düşünce ve kanaatlerini olabildiğince ayrıntı ve fazlalıklardan temizleyip söz imbiğinde damıtmak suretiyle mısrada teksif eder. Dolayısıyla hikemîlik, hikemî edâ veya hikemî tarz ve tavır, onun şiirlerinin hem muhteva hem dil hem de üslûp bakımından önemli ve belirgin niteliklerinden birisi olur.

     Şair, Yazın, Dil ve Sanat adlı eserinde küçük bir poetika oluşturmuştur. İsmi Şiir İçin Küçük Bir Tractatus'tur). Küçük poetika üç maddeden ve bu maddelerin açıklaması anlamında birkaç alt maddeden oluşmuştur.

     Hilmi Yavuz, birinci maddede, "Şiir Dil değildir, Söz' dür..." diyor. Hilmi Yavuz dil ve söz ayrımını de Saussure'den hareketle temellendiriyor. Burada dil ve söz ayrımını yapmakta yarar vardır. De Saussure'ye göre dilyetisinin iki cephesi vardır: Toplumsal ve bireysel. Bunlardan biri olmadan diğeri düşünülemez. Dil, toplumun kullandığı ve toplumda yaşayan fertlerin tamamının tasarruf ettiği sözel bir araçtır. Dolayısıyla herkesindir. Açık ve anlaşılırdır. İçerisinde görünenin dışında fazla bir şey barındırmaz. Toplum içinde dil, her beyinde bulunan izler bütünü olarak yaşar ve birbirinin eşi tüm örnekleri bireylere dağıtılmış bir sözlüğü andırır. Söz bireyseldir, dilin bireysel kullanımıdır. Kişiye ait olduğu için de farklı anlamlar kazanmaya müsaittir. Bir ayırım yapmak yerinde olur: Dil genel veya nesnel; söz öznel veya kişiseldir. Aralarındaki fark kişiye ait olup olmama farkıdır.

 

     Edebî eser, okuyucunun dünyasına kendi düzenini kurmaya çalışır. Bu açıdan eser ile okuyucu arasındaki ilişki bu dünyanın derinlemesine tahlil edilmesi ve araştırılması ile gün yüzüne çıkar. Sanatın da heyecan uyandırıcı yanı budur. Dil ve edebiyat araştırmaları, zamanın elinde şekillenen insana ait en önemli değerdir. Bir milletin var olma serüvenini kendi diline ve edebiyatına bakarak ortaya koymak ve onu kitap sayfalarında yeniden canlı kılmak araştırmacının en önemli görevidir. Bu açıdan dünyanın işleyişini, kendi dili ve edebiyatıyla sorgulayan ve her sorgulayışta kendi değerlerini deşifre eden insan, yarattığı bu türlü eserlerle kendini ve dünyayı yeniden anlamlı kılar.

Mehmet Şahinkoç Zor Şiir 1
Serdar Arslan Yenilgi Şiir 2
Hasan Arslanbenzer Kar Kürmek Şiir 3
Mehmet Şahinkoç Rabbim Ne Olur Sözünü Kesme 3
Erkan Kılıç Düğüm Şiir 4
Hasan Ediboğlu Evvel Şiir 4
Nermin Tenekeci Yirmi Altı Saniye 5
Ahmet Edip Başaran Şiire Damıtılmış Hayat :İsmet Özel 5
İffet Oral Kargalak 7
Yakup Altıyaprak Son Kez Bahar 9
Hayriye Ünal "Hükümle Mecellesi" ve Çok Sesli Şiir 10
Ferman Karaçam Türkiye'de Radyo'nun Yükselişi ve Düşüşü ( Sohbet) 12
Ahmed Güner Sayar Hatıradan Portreye Ahmed Aydın Ünver:Bir İstanbul efendisinin Doğumu ve Ölümü 16
M.Abdullah Arslan Mavera Dergisi Çevresinde A.Cahit Zarifoğlu'nun Şiir Görüşleri Sözlükçesi 18
Kadir Can Dilber Üç Niyet Boyutundan Huzursuz Bacak Nasıl Okunmalı? 22
Cafer Keklikçi Sokrat Toplantıda Şiir 24

Edip Ayel’in Şiirlerinde İstanbul
Necati Tonga
- yazıyı okumak/ indirmek için yazının devamına tıklayın –